W czasie pierwszego roku po porodzie młode matki mogą odczuwać dolegliwości spowodowane zaburzoną pracą tarczycy, nawet jeśli wcześniej nie miały diagnozy w kierunku chorób tarczycy. Stan ten może dotyczyć 10% młodych matek i jest nazywany poporodowym zapaleniem tarczycy (PPT).

Kto jest w grupie ryzyka?

Grupą szczególnie predysponowaną do wystąpienia poporodowego zapalenia tarczycy są kobiety:

  • z podwyższonym mianem przeciwciał anty-TPO,
  • z przebytym PPT podczas uprzedniej ciąży,
  • z cukrzycą typu 1,
  • u których choroby tarczycy występują rodzinnie.

Na co zwrócić uwagę?

Poporodowe zapalenie tarczycy może przebiegać z niedoczynnością (tarczyca nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów) lub nadczynnością tarczycy (gruczoł tarczowy produkuje nadmiar hormonów).

Młode matki powinny zwrócić uwagę na niespecyficzne objawy, które mogą towarzyszyć temu schorzeniu, i w razie ich wystąpienia poinformować lekarza.

Objawy poporodowego zapalenia tarczycy
w przebiegu niedoczynności tarczycy

  • zmęczenie,

  • wypadnie włosów,

  • problemy z koncentracją,

  • zaburzenia pamięci,

  • zaparcia,

  • obniżony nastrój.

Objawy poporodowego zapalenia tarczycy
w przebiegu nadczynności tarczycy

  • uczucie kołatania serca,

  • zmniejszenie masy ciała,

  • wzmożona potliwość,

  • nerwowość,

  • niepokój,

  • drażliwość.

U kobiet z PPT nadczynność tarczycy może wystąpić pomiędzy 1. a 3. miesiącem po porodzie, a dolegliwości mogą nie być uciążliwe.

W przeciwieństwie do nadczynności, niedoczynność tarczycy przebiegająca z PPT może powodować wiele objawów o dużym nasileniu.

Diagnostyka

Podstawowe badania diagnozujące poporodowe zapalenie tarczycy może zlecić lekarz rodzinny.

Diagnostyka powinna uwzględniać:

  • oznaczenie stężenia hormonu TSH,
  • oznaczenie stężenia wolnego hormonu tarczycy fT4,
  • oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO,
  • badanie USG.

Leczenie

Poporodowe zapalenie tarczycy jest z reguły stanem przemijającym. Prawidłowa funkcja gruczołu tarczowego powraca po ok. 12 miesiącach od porodu.

Każdy rozpoznany przypadek PPT musi być skonsultowany z lekarzem, który w oparciu o wywiad medyczny, wyniki badań i stan zdrowia kobiety podejmie decyzję o leczeniu.

Badania pokazują, że terapia PPT jest konieczna tylko w niektórych przypadkach.

  • Młode matki bez nasilonych objawów niedoczynności tarczycy, ale z podwyższonym stężeniem TSH we krwi, które nie planują kolejnego dziecka, w większości przypadków nie wymagają leczenia, ale powinny pozostawać pod stałą opieką lekarza.
  • Kobiety z uciążliwymi objawami niedoczynności tarczycy i/lub planujące kolejną ciążę powinny być leczone lewotyroksyną i pozostawać pod stałą opieką lekarza.
  • Młode matki z objawami nadczynności tarczycy powinny skonsultować się z lekarzem endokrynologiem w celu podjęcia decyzji o leczeniu.

Zrób krótki test i sprawdź,
czy choroby tarczycy mogą dotyczyć
również Ciebie.

Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Agnieszka Żak-Gołąb

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Referencje:

  1. Hubalewska-Dydejczyk A. i wsp. Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży. Pol J Endocrinol 2011; 62(4): 362-381.
  2. Krysiak R. i wsp. Choroby tarczycy w ciąży i po porodzie. Przegl Lek 2007; 64(3): 159-164.